Cydraddoldeb rhywedd

International Women's Day 

"Gender discrimination blocks progress. Equality makes it possible to achieve huge breakthroughs" --- Ban Ki Moon, Ysgrifennydd Cyffredinol yr UN, Awst 2012.

Mwy na 30 mlynedd ar ôl cyflwyno'r Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Rhyw ym Mhrydain, mae dynion a menywod yn parhau i gael eu trin yn annheg ar sail eu rhywedd.

Nod craidd UNA Cymru yw hyrwyddo mwy o gyfle cyfartal i ddynion a menywod ar draws Cymru a'r Byd, gyda’r gobaith o ddatblygu ymdeimlad o hunan benywaidd, a gwrywaidd, modern (ac ymdeimlad o eraill). Ac felly, yn cymeradwyo'r meddylfryd sy'n gwerthfawrogi gwahaniaeth, ond sy’n methu â gadael i’r gwahaniaethau hyn rannu, neu ddarparu ar gyfer gwahaniaethu, ac felly yn gobeithio gyrru cydraddoldeb rhywedd i mewn i feddylfryd craidd bywyd bob dydd.  Mae UNA Cymru yn gweithio i godi ymwybyddiaeth o anghydraddoldebau,
ac addysgu sut y gallwn osgoi problem o'r fath, er nad tasg fechan yw newid ffordd o feddwl. 

Mae polisïau UNA Cymru ar gydraddoldeb rhywedd yn ymarferol, yn gadarnhaol, ac yn berthnasol i Gymru, y DU, a'r Byd. Rydym yn ymdrechu i herio dulliau hynafol o feddwl, ac ymgynnull pobl Cymru sydd o blaid cymdeithas decach.

education for girls

Gweithio tuag at gydraddoldeb rhywedd mewn addysg

Mae sicrhau cydraddoldeb rhywedd o’r pwys mwyaf ym myd addysg.  Mae UNA Cymru yn ymchwilio i gyflwr anghydraddoldeb rhywedd mewn ysgolion ledled Cymru, ac mae hefyd wedi paratoi cynllun gwers CA4, o'r enw ‘Beyond pink and blue: A lesson plan examining how gender stereotyping affects relationships’. Lawrlwythwch yr adnodd rhad ac am ddim isod.
>> Beyond Pink and Blue: Cynllun Gwers PDF
>> Beyond Pink and Blue: Powerpoint

gender equality

E-fodiwl ar-lein rhad ac am ddim: Working towards Gender Equality

Mae UNA Cymru hefyd wedi datblygu e-fodiwl o’r enw ''Working Towards Gender Equality'

Mae'r ddyfais addysgol hon wedi ei hanelu at bawb sy’n gobeithio ymgysylltu â'r pwnc mewn ffordd ryngweithiol, gan ddefnyddio data llawn gwybodaeth.
 

Profwch eich gwybodaeth am gydraddoldeb rhywiol (Saesneg yn unig)

CEDAW a Chymru

gender-long-top-pic.jpg

Mae UNA Cymru yn credu mewn ymagwedd hollgynhwysol, sy’n eiriol dros Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Ddileu pob math o Wahaniaethu yn erbyn Menywod (CEDAW). Mae CEDAW yn gosod goblygiadau ar wladwriaethau i gael gwared ar wahaniaethu yn erbyn menywod, sy'n cael ei ddiffinio fel a ganlyn:

"...any distinction, exclusion or restriction made on the basis of sex which has the effect or purpose of impairing or nullifying the recognition, enjoyment or exercise by women, irrespective of their marital status, on a basis of equality of men and women, of human rights and fundamental freedoms in the political, economic, social, cultural, civil or any other field." (Erthygl 1 CEDAW)
 

Mae'r Confensiwn yn darparu fframwaith i Wladwriaethau gymryd cyfrifoldeb am fynd i'r afael â gwahaniaethu yn erbyn menywod a sicrhau cydraddoldeb gwirioneddol l i fenywod yn y meysydd preifat a chyhoeddus. Mae'n amlinellu cyfres o hawliau ar gyfer menywod ym mhob maes (sifil, gwleidyddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol) a hwn yw'r unig gytuniad hawliau dynol sy'n cadarnhau hawliau atgynhyrchu menywod. Drwy arwyddo i fod yn rhan o’r Confensiwn, mae Gwladwriaethau yn ymrwymo eu hunain i gynnal cyfres o fesurau i:

  • roi terfyn ar bob math o wahaniaethu yn erbyn menywod;
  • ddiogelu hawliau menywod, a
  • hyrwyddo cydraddoldeb o fewn y system gyfreithiol, sefydliadau cyhoeddus a sefydliadau eraill ac ymhlith unigolion.

Er bod y DU wedi cytuno i'r Confensiwn, mae Cymru, fel cenedl ddatganoledig, yn derbyn ychydig mwy na thudalen neu ddwy yn yr adroddiad cyfnodol y mae'n rhaid i’r holl genhedloedd sy'n derbyn CEDAW ei gyflwyno. Felly, mae cymhlethdodau anghydraddoldeb rhywedd yng Nghymru yn cael eu hanwybyddu.  Mae UNA Cymru yn annog Llywodraeth Cymru, ochr yn ochr â sefydliadau eraill yng Nghymru, i arwyddo i fod yn rhan o CEDAW, a chaniatáu i ymdaith menywod barhau.

Rhagor o wybodaeth ar CEDAW

Cynnydd gyda CEDAW yng Nghymru

cedaw.jpg

Ym mis Mehefin 2012, cyflwynodd Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru adroddiad cysgodol i gomisiwn CEDAW ar y sefyllfa yng Nghymru. Cymuned o unigolion a sefydliadau yw Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru sy'n gweithio i hyrwyddo hawliau merched ym mhob agwedd o fywyd yng Nghymru.

I weld yr adroddiad a gyflwynwyd gan Rwydwaith Cydraddoldeb Menywod i'r comisiwn, cliciwch  yma. Sylwer y cafwyd yr adroddiad oddi ar wefan WEN Cymru sydd i'w gweld yma.

Cyhoeddiadau Defnyddiol

Electoral Reform society logo.jpg

Mae nifer o adroddiadau wedi cael eu cynhyrchu yn ystod y blynyddoedd diwethaf sy'n rhoi mewnwelediad da i gyflwr cydraddoldeb rhywiol yng Nghymru.

Un sefydliad sy'n gweithio ar y mater o gydraddoldeb rhywedd yw'r Gymdeithas Diwygio Etholiadol sydd yn fudiad ymgyrchu annibynnol sy'n gweithio i hyrwyddo hawliau pleidleiswyr yn y DU ac sy’n gweithio i adeiladu gwell democratiaeth.

Gellir dod o hyd i restr cyhoeddiadau’r  Gymdeithas Diwygio Etholiadol yma , a gellir hefyd dod o hyd i’r ddolen wreiddiol ar gyfer adroddiad 2011 ar 'Gynrychiolaeth Merched yng Nghymru a’r Alban’. I lawrlwytho’r adroddiad

Ym mis Mai 2013, cyhoeddodd y Gymdeithas Diwygio Etholiadol  'Welsh Power Report: Women in Public Life'  hefyd, sy'n rhestru’r ystadegau diweddaraf ar gynrychiolaeth benywaidd yng Nghymru. Gellir dod o hyd i’r adroddiad hwn hefyd ar wefan y Gymdeithas Diwygio Etholiadol fel yn y ddolen uchod, a gellir ei lawrlwytho yma

 

ehrc_200.jpg

Corff Cyhoeddus Anadrannol yw’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol a sefydlwyd o dan  Ddeddf Cydraddoldeb 2006 fel corff corfforaethol. Eu hadran nawdd yw Swyddfa Cydraddoldebau'r Llywodraeth (GEO). Mae ganddynt gylch gwaith statudol i hyrwyddo, amddiffyn a gorfodi hawliau dynol yn ogystal â herio gwahaniaethu. Mae gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol restr fawr o gyhoeddiadau yn ymwneud â materion cydraddoldeb, a gellir dod o hyd i’r llyfrgell yma.

Mae'r adroddiad EHRC 2012 o'r enw 'Who Runs Wales? yn rhoi gwybodaeth gyfredol o ran cyflogi dynion a menywod mewn gwahanol sectorau ac mae’n adnodd cymharu defnyddiol. Gellir lawrlwytho’r adroddiad hwn yma.

UNA Cymru: Rhestr ddarllen ar gydraddoldeb rhywedd

I ddileu yr anghydraddoldebau  rhywedd systemig sy’n bresennol yn ein cymdeithas, mae UNA Cymru yn credu ei bod yn bwysig herio syniadau hen ffasiwn o ran rhywedd, ac, o oedran cynnar, galluogi plant i archwilio beth mae'n ei olygu i fod yn fachgen neu ferch yn y Brydain gyfoes. Yn fyr, gallwn fod pwy bynnag rydym eisiau bod!! Gall bechgyn fod yn werthwyr blodau, a gall merched fod yn bêl-droedwyr!

Mae UNA Cymru wedi paratoi rhestr o lyfrau, sy’n berthnasol i oedran, y credwn fydd yn rhoi cydraddoldeb rhywedd ar flaen y gad mewn gweithgaredd ystafell ddosbarth.

Cynigir y dylid defnyddio’r wythnos sy’n dechrau 19 Tachwedd tan ddydd Gwener 23 Tachwedd fel wythnos sy’n dathlu cydraddoldeb rhywedd.  Mae’r wythnos hon wedi cael ei dewis gan ei bod yn disgyn o gwmpas 20 Tachwedd: Diwrnod Byd-eang y Plant, a 25 Tachwedd: Diwrnod Rhyngwladol i Ddileu Trais yn erbyn Menywod.

Mae angen mawr am fynnu cydraddoldeb rhywedd ym mhob agwedd ar fywyd, a thrwy roi addysg i blant Cymru nad yw’n cael ei llygru gan ystrydebau rhywedd, gyda'n gilydd gallwn gael gwared ar wahaniaethu ar sail rhywedd mewn ysgolion am byth.

Lawrlwytho rhestr ddarllen cydraddoldeb rhywiol Cymru UNA (PDF)

Cydraddoldeb Rhywedd UNA Cymru: Dolenni Defnyddiol

Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru

Y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol

IWA Women

UN Women

CEDAW

UNA UK

Llywodraeth Cymru

Women's Resource Network
Ymaelodwch â’n llythyr newyddion