Beth yw Cofrestr Pearce?

Cyril Pearce"4.7.17 i farics Wrecsam, gwrthodwyd prawf meddygol a gwrthodwyd iwnifform. 6.7.17 Cymerwyd i Wersyll Litherland, Lerpwl – rhyddhawyd ar fechnïaeth; ildiodd ei hun i Lys Heddlu Bangor 25.9.17; 3 Llys Milwyr y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig yn Litherland 8.10.17 - 2 flynedd gyda chaledwaith, Woormwood Scrubs” Canlyniad Llys Milwyr, Cofrestr Pearce ar gyfer Y Parch Benjamin Meyrick

Dyma ddim ond un o’r pytiau pryfoclyd o Gofrestr Gwrthwynebwyr Cydwybodol Pearce sy’n hynod ddiddorol. Gwaith Cyril Pearce, uwch ddarlithydd wedi ymddeol o Brifysgol Leeds, yw’r Gofrestr. Mae’r Gofrestr gyfan yn cynnwys miloedd a miloedd o gofnodion yn manylu beth sy’n hysbys am Wrthwynebwyr Cydwybodol y Rhyfel Byd Cyntaf ledled y DU o gofnodion tribiwnlysoedd, y swyddfa gartref, carchardai a rhai eraill.

Mae prosiect Cymru dros Heddwch yn falch o ddod â chofnodion Cymru o’r gronfa ddata i Fap Heddwch Cymru. Gallwch yn awr chwilio am Wrthwynebwyr Cydwybodol Cymreig/yn byw yng Nghymru, canfod beth a’u cymhellodd, a gobeithio teimlo cymhelliant i dyllu’n ddyfnach a datgelu eu hanesion.  

Mae’n gronfa ddata sydd wedi’i chreu yn Saesneg. Mae’n datblygu o hyd drwy ymchwil helaeth parhaus Cyril. Rydym wedi cyfieithu rhai o’r penawdau a’r cyfarwyddiadau, diolch i gyllid gan Leisiau Rhyfel a Heddwch. Gobeithiwn ganfod arian yn y dyfodol i gyfieithu’r gronfa ddata i’w gwneud ar gael yn Gymraeg. 

Sut wyf yn chwilio ar y Gofrestr Pearce ar-lein?

Ewch i Fap Heddwch Cymru a thicio blwch Cofrestr Pearce. Bydd bar chwilio yn ymddangos ar hyd gwaelod y map. Bydd rhestr lawn o gofnodion Cofrestr Pearce yn ymddangos mewn tabl islaw’r bar chwilio (5 cofnod y dudalen). Gallwch hidlo/chwilio yn y ffyrdd canlynol:

  • chwilio yn ôl enw: teipiwch enw neu ran o enw i’r blwch ac ymddengys holl gofnodion sy’n cynnwys yr enw hwn
  • hidlo yn ôl sir: dewiswch unrhyw un o’r siroedd o’r rhestr gwymp. Rhain yw siroedd Cymru cyn 1994
  • chwilio yn ôl tref: teipiwch unrhyw dref neu bentref i ganfod y cofnodion o’r lleoliad hwnnw – nid oes gan bob cofnod yr wybodaeth hon
  • hidlo yn ôl cymhelliad: dewiswch unrhyw gymhelliad o’r rhestr ac ymddengys y canlyniadau isod

Cliciwch 'Gwybod mwy’ ar unrhyw gofnod i well yr holl fanylion o Gofrestr Pearce, o wybodaeth am dribiwnlysoedd i fanylion am wasanaeth carchar.

Ychydig o awgrymiadau ychwanegol:

  • Cyfeiria rhifau mewn cromfachau ar ôl enw at rif byddin yr unigolyn  
  • Mae gan rai o gofnodion Cofrestr Pearce gyfeiriadau penodol. Ymddengys y rhain fel pinnau ar y Map Heddwch. Nid yw'r rhai hynny heb wybodaeth cyfeiriad yn ymddangos fel pinnau. Ymddengys rhai o’r pinnau mewn lleoedd rhyfedd. Mae hyn oherwydd bod gwybodaeth y cyfeiriadau ar y gofrestr weithiau’n anghyflawn. Gwnaiff ein gwirfoddolwyr weithio’n raddol drwy’r cofnodion yn adleoli’r pinnau i’w lleoedd iawn!
Mae’r bylchau yn y cofnod oherwydd bod ychydig o’r wybodaeth yn anhysbys. Croesawn wirfoddolwyr i ddatgelu’r bylchau hyn a’r hanesion y tu ôl i’r enwau yn y Gofrestr. 

Sut wyf yn rhannu’r hanes y tu ôl i enw ar Gofrestr Pearce?

Gallwch rannu hanes ar ein map heddwch mewn sawl ffordd – ewch i’n tudalen llwybrau heddwch i wybod mwy. Darllenwch enghraifft o hanesion y tu ôl i ddau o’r enwau yng Nghofrestr Pearce yn ein blog

Adnoddau yn cynorthwyo Cofrestr Pearce

Gwyliwch y gofod am adnoddau addysgiadol ac eraill i’ch cynorthwyo i ddefnyddio Cofrestr Pearce.